Oud en nieuw

Ondertussen zijn we aanbeland in 1991, AD 3 in de Ooitse jaartelling.
In dit seizoen werd voor het laatst gebruik gemaakt van de eerste landkaart, waaraan ik natuurlijk al wel het een en ander had veranderd. Voor AD3 werden er geen aanpassingen gevraagd; hij is dus identiek aan de landkaart van AD2, alleen staan er op deze versie twee jaartallen........

.......en is op de achterzijde nóg maar een keer de Ooitgroet afgedrukt.

Verder verschenen er dat jaar twee nieuwe folders, met illustraties die ik al eerder voor andere doeleinden had gemaakt, wat overigens terug te lezen is in de afleveringen "1000 Ooit dingen...." en "Het Staatenboek". Ik wil tenslotte niet in herhalingen vervallen.

Om alle veranderingen in het park die aanstaande waren en in de toekomst nog op stapel stonden goed te kunnen verwerken in de landkaart, had ik grote behoefte aan een nieuwe opzet. Niet in het minst ook om recht te doen aan de werkelijke situatie, want tenslotte had ik de eerste kaart gemaakt terwijl er nog helemaal niets was, op het kasteeltje na dan.
Ik zette de nieuwe kaart flink groot op (de originele tekening meet 60 x 84 cm), zodat ik voorlopig ruimte genoeg zou hebben om alle toekomstige veranderingen relatief makkelijk te kunnen verwerken. En dat bleek goed uit te pakken, want deze kaart is jarenlang mee gegaan. Eigenlijk tot het eind aan toe, volgens mij.
Dit is de oorspronkelijke, uitgewerkte schets. Weliswaar behoorlijk "schmutzig" - wat wil je ook na 17 jaar - en in delen gescanned, omdat-ie natuurlijk niet in één keer onder mijn A4-scannertje kon.

Ik voltooide deze nieuwe kaart in mei 1991, vervolgens moesten de teksten en legenda's worden gemaakt en ingemonteerd en daarna moest-ie worden gedrukt, dus toen deze kaart uiteindelijk klaar was, was het seizoen AD3 al in volle gang. De bovenstaande (oude) kaart kan dus worden gezien als een overgangsexemplaar. Ik weet niet zeker of de nieuwe kaart al in de loop van AD3 werd geïntroduceerd, maar zeker is dat-ie vanaf AD4 definitief werd ingevoerd.

Een kritisch feestmaal

Eén van de prioriteiten, waar ik het in een vorige aflevering over had en die van invloed was op de ontwikkeling van de "1000 Ooit Dingen", was de volgende opdracht.
Mathieu Basemans - Bas, zoals wij hem noemden - en toentertijd Minister van Overheerlijke Zaken (was zijn officiële functie, geloof ik) had behoefte aan een representatieve map/omslag waarin hij zijn culinaire arrangementen op een aansprekende manier kon presenteren. Voor die map moest een illustratie gemaakt worden van een feestelijk diner waaraan in ieder geval ook de gouverneur aanzat. Ik kwam met de volgende schets.
Bij het arrangeren van de verschillende onderdelen en gerechten op tafel had ik iets in gedachten, dat door de aandachtige beschouwer beslist zal worden opgemerkt. Tenminste dat hoop ik, anders is mijn opzet alsnog jammerlijk mislukt.

Ik heb deze post als titel "een kritisch feestmaal" meegegeven, omdat Marjan niet onmiddelijk haar goedkeuring gaf. Zo vond ze de tafelschikking nog niet uitbundig genoeg.

Dus voegde ik ter verhoging van de feestvreugde voornamelijk een aantal glazen toe. Het peper- en zoutsetje werd daarvoor opgeofferd. De tandenstokers mochten nog even blijven, maar niet voor lang. En gelukkig veranderde er verder niets aan mijn oorspronkelijke idee van deze tafelschikking.

Bij nader inzien mankeerde er ook het een en ander aan de uitdossing van de twee figuren links en rechts van de gouverneur. Of ik daar nog iets aan wilde veranderen.

En oh ja, de rugleuning van de zetel van de gouverneur kon eigenlijk ook beter.
Enne... nu ik toch bezig was, was het misschien wel een goed idee om tussen de schotels door wat klimop te draperen. Dat gaf het geheel natuurlijk helemaal de gewenste feestelijke uitstraling. En dus moest ook het potje met tandenstokers eraan geloven. Mijn speciale tafelschikking bleef nog steeds herkenbaar.

Na goedkeuring door Marjan kon ik de tekening in kleur gaan uitwerken en werd de map vervolgens gedrukt. Ziehier het resultaat. Tot mijn spijt beschik ik maar over één exemplaar en die is helaas in een niet àl te beste staat; ernstig vergeeld en nogal vies.
.....maar dat kon je van de gerechten van Bas overigens niet zeggen; wat kon dié man koken, zeg!!!

Bouwplaten

Zoals ik al in mijn vorige post aankondigde, wil ik het nu graag hebben over een serie bouwplaten, die ik in diezelfde periode ontwikkelde.

In eerste instantie dachten Marc en Marjan aan o.a. een bouwplaat van het Roze Kasteel en aan een serie maskers. Ik vond dat een beetje te veel voor de hand liggen en kwam om te beginnen met het voorstel om een bouwplaat te maken van een ridderhelm.
Daartoe maakte ik enkele prototypes, die hieronder te zien zijn . Helaas is de kwaliteit van de foto nogal slecht, omdat ik in die jaren - we hebben het nog steeds over 1990 - slechts de beschikking had over een polaroïd-camera.
Bij het maken van deze modellen had ik de helm van Graniet in gedachten. De meerwaarde van deze versies zat hem wat mij betreft in de helmtekens; in deze eerste proef had ik een eenhoorn bedacht (met een beetje moeite op onderstaande foto op de linkerhelm te onderscheiden).

Ook had ik nog een pothelm gemaakt met een griffioenenkop als helmteken; die vond ik zelf tamelijk spectaculair. Verderop is deze op een foto te zien, samen met alle andere prototypen.

In principe werd de Graniet-vorm erg gewaardeerd, maar het was natuurlijk logischer om voor het helmteken een meer Ooits symbool te kiezen. Gek toch dat ik daar maar steeds niet eerder en zelfstandig op kwam.
Hoe dan ook, ik maakte een reiger en een paard (Rak en Kos). Hieronder samen met de griffioen in ontwerp.

De griffioenenversie was natuurlijk ook niet erg Ooits en toch heb ik ook daar een prototype van gemaakt. Na zo'n jaar of 18 ergens achter in een kast gelegen te hebben - zwaar onder het stof en ernstig verkreukeld - heb ik hem weer een beetje opgekalefaterd en gefotografeerd.
Hij zit nog steeds op dat wat er over is van de oorspronkelijke pothelm, waar ik het eerder over had en die - zoals ik al zei - verderop te zien zal zijn .

Op onderstaande foto's - helaas alles wat ik nog kan laten zien - staan de modellen die ik als voorbeeld heb gemaakt. Het idee was dat de helmtekens konden worden gewisseld of dat er in ieder geval een keuze kon worden gemaakt uit een zwaan, een reiger, een paard ( 2 versies) of een eenhoorn.

Op onderstaande foto staat linksboven de pothelm met de griffioen. Linksonder zien we de eenhoorn die op de eerste foto van deze post nog net te onderscheiden is.
Op het paard rechtsvoor op deze foto kom ik nog terug.

De gekleurde helm op bovenstaande foto's (die met de zwaan) heb ik daadwerkelijk als bouwplaat in kleur gemaakt op een formaat van 50 x 65 cm; als ik mij goed herinner.
Helaas heb ik de bouwtekeningen van deze helm niet meer. Alleen de bouwtekeningen van de Rak- en Kos- helmtekens kan ik hier nog wel laten zien, alsmede de instructietekening van de wijze waarop de helm in elkaar moest worden gezet.

Ook deze helmtekens vond ik na 18 jaar weer terug. Weliswaar ernstig verwaarloosd en beschadigd, maar toch leuk genoeg - denk ik - om ze hier te laten zien. De reiger is helemaal verkreukeld en de gevleugelde eenhoorn is zijn hoorn kwijtgeraakt en moet zijn linkeronderbeen ook missen, vrees ik.

Ik ben bang dat ik me door mijn enthousiasme in het maken van deze modellen iets te veel heb laten meeslepen, want al met al bleek het voor de meeste mensen veel te moeilijk om deze dingen in elkaar te zetten. Dat was natuurlijk erg jammer en als compromis werd er gekozen voor een hapklare oplossing op A3-formaat, t.w. een jonkvrouwenhoofddeksel........

.......en een iets eenvoudiger te maken ridderhelm.

Naast een bouwplaat van een ridderhelm leek het mij een originele gedachte om een model te maken van Kos met de Snor (al even op bovenstaande foto's te zien) en die in die jaren een prominente rol in het park speelde en daardoor erg populair was. Ook in dit geval had ik een plaat voor ogen van ongeveer 50 x 65 cm en wilde ik de bouwtekeningen in kleur uitwerken.
Dit idee werd direct door Ooit omarmd, maar beter was het om in plaats van een plaat een boekje te ontwikkelen en - waarschijnlijk ook om de kosten te drukken - werd er besloten dat ik er een z/w-lijn versie van zou maken. Een bouw- en kleurboek dus!

Dit zijn de eerste opzetten voor de bouwtekeningen........

......en een eerste schets voor het omslag.

Het wordt een beetje eentonig, maar ook dit project heeft de ontwerpfase nooit overleefd. Het boekje ligt nog altijd als schets in een la stof te verzamelen.

Toch heb ik toen ook van Kos een prototype gemaakt en wonder boven wonder is het ding redelijk ongeschonden na al die jaren boven water gekomen.

Toch jammer dat er nooit iets van gekomen is. Ook te moeilijk waarschijnlijk.
Nou ja, volgende keer heb ik beslist positievere verhalen.
Graag tot dan!

1000 Ooit Dingen.....

Nou ja, duizend?.....
Maar in ieder geval brak er een periode aan waarin er zóveel werk op me af kwam, dat ik bijna alleen nog maar voor het Land van Ooit bezig was. Doordat er vele dingen door elkaar gingen lopen, kan ik me de juiste chronologie niet meer zo goed herinneren.
Volgens mij was het ergens in juni 1990 (AD-2) toen ik aan de ontwerpen en illustraties van deze post begon.
Hoe dan ook, het was de bedoeling om o.a. een hele reeks produkten te ontwikkelen die in de souvenirwinkel 1000 Ooit Dingen te koop zouden worden aangeboden. In eerste instantie werd er gedacht aan b.v. bouwplaten van het Roze Kasteel en een Ridderhelm, groeiposters, t-shirts, slabbertjes, poezieplaatjes, etiketten, kinderbriefpapier, trek- en aankleedpoppen, enz, enz.
Daarnaast wilde Marc ontwerpen voor een visum en/of een abonnement en een paspoort.

Veel van het materiaal dat ik in dit hoofdstuk laat zien heeft de schetsfase nooit overleefd, domweg omdat er niet genoeg tijd was om e.e.a. te realiseren, omdat er andere prioriteiten kwamen of omdat het budget niet toereikend bleek te zijn.
Andere ontwerpen werden wél gerealiseerd en zullen veel mensen herkennen; o.a. een paar van de briefpapieren.

Aan de bouwplaten wil ik een apart hoofdstuk wijden, dus daarover de volgende keer graag meer.

Zoals gewoonlijk begon ik eerst maar eens om mijn ideeën op papier te zetten.

"Verder ontwikkelen" heb ik er in potlood bijgeschreven, nadat Marc en Marjan de schetsen hadden gezien en beoordeeld. Ik stelde me een soort Lacoste-achtige vorm voor; een soort van exclusief. Het is er jammer genoeg nooit meer van gekomen. Evenals de realisatie van de volgende ontwerpjes.
Omdat ik in een grijs verleden ook mijn meesterteken had gehaald en mezelf dus goudsmid mocht noemen, was ik van plan om de prototypen van deze sieraden zelf te gaan maken en ze vervolgens te laten gieten.
Marjan was niet erg enthousiast over deze ontwerpen; niet omdat ze de potentie ervan niet inzag, maar meer omdat ze niet aan haar eigen smaak beantwoordden. Iedereen die haar kent zal beamen dat zij een barokke stijl voorstond en daar voldeden deze ontwerpen in het geheel niet aan. Wel vond ze het best als ik ermee door zou gaan. Zoals gezegd kwam er in dit geval ook niets meer van, omdat er andere prioriteiten kwamen.

Bij de volgende schets dacht ik aan een toepassing op b.v. badhanddoeken, slabbetjes, een paraplu of/en op dekbedovertrekken. De toepassing op een kunststof "slabberbakje' - of hoe noem je zo'n ding eigenlijk - leek me ook heel aardig.

Dit idee heb ik verder in z/w-lijn uitgewerkt........

...........en heb ik vervolgens slechts eenmaal toegepast gezien, ik dacht in een aflevering van het OoitNieuws, met een olijfgroene steunkleur.

Een ander idee was een groeiposter. Hiervoor heb ik twee verschillende schetsen gemaakt.
Op de eerste staat Rak de Reiger nog afgebeeld in zijn allereerste uitdossing. Niet lang daarna kreeg Rak een nieuw uiterlijk, wat betekende dat deze schets achterhaald bleek te zijn. Hoewel ik nog altijd een zwak heb voor deze tekening - hij straalt m.i. een vrolijke dynamiek uit - heb ik Rak niet meer aangepast en is ook deze illustratie in de kast blijven liggen.

De volgende daarentegen heb ik wel uitgewerkt, hoewel het uiterlijk van deze ridder eigenlijk niet Ooits genoeg werd bevonden. De bedoeling was om t.b.v. de toepassing als groeiposter in het zwaard een cm-verdeling op te nemen.

Een groeiposter is het nooit geworden en of deze tekening überhaupt ooit is gebruikt weet ik niet; volgens mij niet! Later heb ik wel een hele nieuwe versie gemaakt van deze ridder, die o.a. in een reclamecampagne (in 2004) is gebruikt, waarover later meer.

Het lag natuurlijk voor de hand dat er ook postzegels zouden komen; elk zichzelf respecterend land heeft tenslotte een mooie collectie postzegels.
Ik maakte deze vier schetsen, die ik vervolgens ook in kleur uitgewerkt heb, maar waar ik geen voorbeelden van heb, behalve op de toepassingen iets verderop.

Plus een achtergrond. Ik had bedacht dat dit tekstblokje in een kleurgradatie door de illustraties heen als achtergrond moest worden afgedrukt. Ik weet niet zeker of het helemaal duidelijk is wat ik precies voor ogen had. Verderop in deze aflevering heb ik dit idee iets verder uitgewerkt; op de enveloppe van de Luie Lakei.

Het wordt een beetje eentonig, maar ook de postzegels werden nooit gerealiseerd. Wèl werden de illustraties voor de postzegels gebruikt voor bekers en glaswerk, waarvan ik er zelf nog twee heb.

Ook kwam ik met een paar ideeën voor een abonnement of een 10-ritten kaart of iets dergelijks, en dan in de vorm van een sleutel (van het Land van Ooit natuurlijk) of een kroontje. Ook deed ik in deze schets al een poging om tot een vorm voor een paspoort te komen.

Aan dat idee voor een paspoort ben ik verder gaan werken. Dit is een eerste poging voor de omslag; ik had hierbij de ingang tot de Koningssael in gedachten.

Het mocht iets voornamer......

Deze vorm werd gewaardeerd en heb ik verder uitgewerkt tot een definitief ontwerp.

Nou ja, definitief.....er was nog één kleine verandering noodzakelijk en dat was de naam van het document: geen paspoort, maar PoortPas. Het moest natuurlijk op zijn Ooits, logisch!
Ik werkte deze tekening vervolgens in z/w-halftoon uit; gewassen inkt, zeg maar.

En bij een paar kopieën van deze versie voegde ik wat kleur toe om te kijken hoe dat uitpakte.

Uiteindelijk is de z/w-halftoon versie in één kleur gedrukt; voor zover ik weet in een groene en een blauwe versie.

De PoortPas kwam er dus, evenals een 3-tal verschillende briefpapieren met bijbehorende enveloppen. Voor een kinderbriefpapier dacht ik natuurlijk als eerste aan Sap de Aardwortel. De bedoeling was dat er in het uitgespaarde wit van het blad kon worden geschreven. Ellenlange epistels kon je er natuurlijk niet op kwijt, maar gezien de leeftijd van de doelgroep was het ook niet te verwachten dat dat ooit zou gebeuren.

Ook dit ontwerp werd goed ontvangen en kon ik dus gaan uitwerken. Zoals gebruikelijk eerst in schets, zodat er nog van alles kon worden veranderd of aangepast.

Dat bleek verder niet nodig, maar Marjan wilde er wel graag een bijpassende enveloppe bij. Dit is een eerste poging die het overigens niet haalde.

Het werd deze, waarbij ik vooral de aandacht vestigde op het Rode Oortje!

Zo had ik ook een versie bedacht met Kos; maar dan meer als b.v. een notitieblok, waarbij onderstaande tekening dan als omslag fungeerde, maar wel in deze vorm gestansd.
Een toepassing op een t-shirt zou ook kunnen. Of een poezieplaatje?

Ook dit werd een kinderbriefpapier. Net zoals dat van Sap werd ook deze op A-5 formaat afgedrukt en in - ik geloof - pakketjes van 10 stuks inclusief bijbehorende enveloppen in een cellofaanverpakking aangeboden.
Mijn eerste idee voor de enveloppe van Kos was zijn hoefafdruk (of handtekening); dat werd hem dus niet.....

.......maar deze wel, met de nadruk op zijn snor. Uiteraard!

Aan wie het derde briefpapier zou worden gewijd, werd pas gaandeweg duidelijk. In eerste instantie had ik een fantasie figuur bedacht; een soort schrijver. eerst nog heel ruw.....

.....maar al schetsend kreeg hij vorm, waarbij ik een kroontjespen als leitmotiv in gedachten had. Marjan vond de vorm uitstekend, maar het figuurtje werd afgekeurd; ze had associaties met iets grieks of zo.

Maar eenzelfde opzet met de Luie Lakei zou helemaal goed zijn. Zo gezegd, zo gedaan. En zoals wel vaker had ze natuurlijk gelijk. Dit was veel beter en Ooitser; het was midden in de roos.

....evenals de bijbehorende enveloppe.

Ik faxte - jaja, e-mailen was er in die tijd nog niet bij - Marjan de schetsen als ware de brief opgestuurd. Hierbij maakte ik gebruik van het ontwerpje van de postzegel waar ik het eerder over had, zodat ze ook een idee kreeg van mijn bedoeling met díe ontwerpen.

Zoals gezegd waren deze illustraties helemaal goed en na verloop van tijd kreeg ik onderstaande post toegestuurd. Ik was aangenaam verrast door wat ik zag. Deze illustraties - vooral die van het briefpapier - zijn vervolgens erg vaak en voor allerlei doeleinden gebruikt.

En tot slot van deze post nogmaals een smetteloze versie van het Luie Lakei briefpapier, alsmede die van Sap en Kos en om de collectie briefpapier met mijn illustraties, die er tot dan toe beschikbaar was of in gebruik was, te completeren, heb ik ze hier allemaal nog eens op een rijtje gezet. Tot mijn verrassing waren er inmiddels namelijk ook briefpapieren in omloop met illustraties die ik al eerder had gemaakt. Dus in omgekeerd chronologische volgorde...