Op dit weblog streef ik er naar om met een zekere regelmaat en in een min of meer chronologische volgorde alle schetsen, illustraties (en hun toepassingen), die ik vanaf 1988 tot 2004 voor het Land van Ooit heb gemaakt- men noemde mij Opperhoftekenmeester - te ontsluiten. Dit tot genoegen - hoop ik - van de velen die het Land nog altijd een warm hart toedragen.



Klik op de afbeeldingen voor een grotere versie



dinsdag 9 juni 2009

Het Toernooi 2

Het begin van dit tweede deel van mijn trilogie is wat lastig, omdat ik erg zit te worstelen met een adequate beschrijving van de eerste vijf platen van deze aflevering. Dat komt omdat ik deze illustraties heb gemaakt voor de eerste versie van het boek, waarin een heel ander verhaal werd verteld dan uiteindelijk gepubliceerd is en ik de strekking van dit verhaal zo goed als vergeten ben. Er is n.l. geen exemplaar van dat eerste manuscript bewaard gebleven.
Voor zover ik me kan herinneren speelde Jean d'Orange in dat verhaal een onaangename rol, waarbij hij o.a. in de stallen spioneerde, zorgvuldig in de gaten gehouden door de Opperstalmeester, die - verdekt opgesteld - klaar staat om op zijn geheel eigen wijze Jean af te leren zijn bepoederde neus in andermans zaken te steken.
Van deze plaat heb ik alleen nog maar een fotokopie van de uitgewerkte tekening, vandaar die-ie wat aan de donkere kant is.


Jean d'Orange wilde dolgraag weten waarom Graniet zich had teruggetrokken in de stallen en wat daar allemaal gebeurde.
Graniet was zó ondersteboven geraakt van zijn eerste ontmoeting met Snip Snap Lieve dat-ie - tot niets meer in staat - bij Kos met de Snor troost was gaan zoeken en zich aan zijn totale ontreddering overgaf. Kos probeerde hem op alle mogelijke manieren op te beuren, waarbij hij na verloop van tijd zijn geduld verloor en hem vervolgens ongezouten de wacht aanzegde.


Het krabbelige schetsfiguurtje vóór Kos moest de Opperstalmeester worden. Hier is hij iets verder uitgewerkt.


Ook bovenstaande tekening is tot voltooiing gekomen en heeft het zelfs - weliswaar in beknotte vorm - gehaald tot op de titelpagina van de uiteindelijk uitgave, ook al wordt op geen enkele wijze duidelijk wat de betekenis van dat plaatje in dat boek is. Dat is nu dus duidelijk geworden.
Eén van de manieren waarop Kos probeerde Graniet te bewegen iets te ondernemen op het liefdespad, was een indringend gesprek over de liefde en een aanschouwelijke les in kussen. Hierbij nam een bezem de plaats in van de verrukkelijke Snip Snap Lieve Freule van de Rode Loper.


Afgezien van het kleine medaillon van Kos en Graniet zijn deze tekeningen voor zover ik weet nooit gebruikt. Ik heb ze na voltooiing ook nooit meer teruggezien.

De volgende illustratie is natuurlijk wel verschenen in het boek, maar ook deze heb ik gemaakt naar aanleiding van een passage uit het eerste verhaal en behoort dus bij de eerste serie tekeningen die ik voltooide. Hierin bleek de Zwarte Ridder een jaloerse Jean d'Orange te zijn. Mijn bedoeling was om dat onopvallend te laten zien door heel subtiel een klein stukje oranje stof tussen de platen van zijn harnas uit te laten piepen.
Dat pakte later allemaal heel anders uit, want Jean d'Orange kwam uiteindelijk in het hele boek eigenlijk niet meer voor.



Vervolgens begon ik met het tekenen in potlood van alle deelnemers aan het toernooi "op stand", dus precies zó op de pagina, zoals ze ook in het boek zouden worden afgebeeld. Dit alles aan de hand van de kleurschetsen uit de vorige aflevering.
Behalve van de originele potloodtekening van Lapis Lazula, die ik als eerste laat zien, heb ik van alle andere personages alleen nog maar fotokopieën van deze tekeningen.











De dubbele pagina-illustratie (spread in jargon), van het toernooiveld had ook wel wat voeten in de aarde. Als strijders koos ik vanzelfsprekend Graniet op Kos tegenover Rak, omdat Troe zo'n dankbaar onderwerp is voor zo'n scène. Het leuke is dat ik gaandeweg steeds fotokopieën maakte, zodat er een aardig beeld ontstaat van de voortgang van deze tekening.
Hier een eerste aanzet van de opponenten.



Graniet en Kos krijgen steeds meer vorm, evenals het Roze Kasteel.




Op een gegeven moment kregen de toernooipaviljoens hun bestemming, waartoe ik de namen van de bewoners dunnetjes op het tentdoek van hun respectievelijke paviljoen schreef.


Uiteindelijk beviel deze opzet me maar matig. Ik vond de opstelling van de tribune voor het kasteel minder gelukkig, dus besloot ik de hele plaat om te gooien en het kasteel naar de rechterpagina te verplaatsen. Dat resulteerde mijns inziens in een harmonieuzer beeld. Bovendien kon ik de tribune daardoor wat groter tekenen, zodat ik de toeschouwers, zoals de gouverneur, herkenbaar in kon tekenen, maar dit wordt pas echt duidelijk in de volgende aflevering.



Het enige waar ik nog niet helemaal uit was, was een oplossing voor de ietwat lege voorgrond aan de rechterkant van de plaat. Ik dacht aan een hekwerk waar een jongetje uit alle macht zijn kampioen stond aan te moedigen.


In de kopie van de half uitgewerkte definitieve illustratie is het jongetje een stel wegvluchtende pauwen geworden. Het gaf het geheel nóg wat meer dynamiek.


Om wie zo verbeten gestreden werd, was natuurlijk Snip Snap Lieve Freule van de rode Loper.


Gelukkig kwam het met Graniet en haar natuurlijk allemaal goed.




In het derde deel van deze trilogie laat ik eindelijk zien waar dit "gezwoeg" allemaal toe leidde.

maandag 8 juni 2009

Even tussendoor!

Op 16 mei jongstleden ontving ik onderstaand mailtje van één van mijn lezers van het eerste uur:

Dag John,

In mijn enthousiasme Het Land van Ooit na te bouwen van LEGO, kwam het idee in me op ook de OoitSenten na te maken van LEGO. (Bijgesloten zijn foto's van twee proefexemplaren en het bestand met de opdruk voor alle exemplaren.) Maar ik weet niet of ik ze eigenlijk wel mag namaken.
Zou je de OoitSenten ook als wettig betaalmiddel kunnen zien? En bovendien is het jouw ontwerp...
Het zijn natuurlijk maar hele kleine tegeltjes van 12 bij 4 mm, dus veel details blijven er niet over. Toch wil ik graag weten van jij ervan denkt. Zeker ook omdat ik mijn creaties in mijn online winkeltje wil verkopen aan verzamelaars en geïnteresseerden. Dit uiteraard om de bouw van Het Land van Ooit van LEGO deels te kunnen financieren (LEGO is niet goedkoop).

Met vriendelijke groet,
Paul Toxopeus
P@u! +ox


En deze foto's had Paul bijgesloten.




.....waarbij aangetekend moet worden dat de gekke kleur van Kos op de één of andere manier komt door het uploaden bij Blogger. Hij hoort er eigenlijk net zo pikzwart en glanzend uit te zien als zijn kont. Zó had Paul hem ook gestuurd. Maar ik krijg het niet opgelost. Dus met excuses voor de "misdruk".

Ik vond het zó verrassend en leuk dat ik enthousiast reageerde:

Je blijft me verbazen, Paul. Wat ontzettend leuk.
Eigenlijk mag je ze niet namaken, want er rust auteursrecht en eigendomsrecht en persoonlijkheidsrecht en ook nog naburige rechten op. Jaja, dat is geen kleinigheid, hè?!
Maar als je Kos met de Snor weer voorziet van een fijne staart - want die ben je vergeten - en mijn naam als ontwerper/illustrator netjes vermeldt, dan vind ik het uiteraard best, hoor en geef ik je graag toestemming.
Ik vind het erg correct dat je het me vraagt, zo hoort dat, maar gebeurt lang niet altijd. Hoe heb je ze trouwens bewerkt? Ik neem aan op de computer? Ze zien er best strak uit.
Mag ik als tegenprestatie dit plannetje en de resultaten op Ooitgetekend zetten? Dan wil ik ook wel foto's van de definitieve creaties.
Zijn die proefexemplaren al langer geleden gemaakt?

Ik hoor het wel.
Hartelijke groet
John

...en het antwoord van Paul:

Hoi John,

Hartstikke fijn en super gaaf dat je dat daar toestemming voor wilt geven! Dat zijn nogal wat rechten inderdaad. Ik weet daar eigenlijk niet zoveel van af, maar het leek me idd wel even netjes om te vragen. Dat komt ook omdat ik graag stickers wil laten maken bij een Amerikaan die zelf ook LEGO poppetjes bewerkt. Hij dacht dat Ooitsenten ooit als wettig betaalmiddel werden gebruikt (daar had hij natuurlijk niet echt ongelijk in) en wilde ze derhalve niet printen.
Voor de computerbewerking heb ik de afbeeldingen die je op Ooitgetekend had gezet overgetrokken in een vector bestand, waardoor de lijnen er strakker uit komen en ik er meer contrast in kon maken. Die staart van Kos is me inderdaad helemaal ontschoten, wat maf. Wanneer ik de eerste exemplaren af heb, zal ik je er van elk één sturen, dat is natuurlijk leuker dan een foto. En het lijkt me super leuk als je er iets over op Ooitgetekend wilt zetten.
De proefexemplaren heb ik een half jaar geleden of zo gemaakt, maar de eerste OoitSenten van LEGO maakte ik een jaar of 15 geleden, op mijn 12e, door met een fineliner op een minuscuul etiketje te tekenen.

Vriendelijke groet,
Paul
P@u! +ox

Gisterenavond was ik druk bezig met de voorbereidingen voor het tweede deel van Het Toernooi toen ik - toch weer onverwacht - onderstaand mailtje ontving:

Hoi John,

Het heeft even geduurd, maar de foto's zijn klaar en de bestickerde versies ook! In de toegevoegde foto's zie je de oudste versies die ik ongeveer 15-17 jaar geleden maakte, ik moet iets van 10 of 12 jaar geweest zijn. Ik plakte een etiketje op de kleine tegeltjes en met een viltstift en een fineliner krabbelde ik er iets op wat een heel klein beetje in de buurt van de originele ooitsenten kwam. 15 jaar geleden had LEGO nog geen groene tegeltjes, dus het briefje van 100 OoitSent zit op een blauw tegeltje. Het biljet van 25 OoitSent moet ik toen ook gemaakt hebben, maar ik ben bang dat ik die kwijt ben geraakt. De briefjes van 500 en 1000 OoitSent had ik niet gemaakt, omdat ik daar geen voorbeeld van had. We gingen thuis maximaal 1 keer per jaar op staatsiebezoek in Het Land van Ooit en 5 gulden was mijn ouders te duur voor een biljetje als aandenken. De biljetten van 500 en 1000 OoitSenten ontbreken daardoor nog steeds in mijn collectie. Op de tweede foto heb ik er een fineliner naast gelegd zodat je kunt zien hoe klein de OoitSenten van LEGO zijn.
Op de derde foto staan de laatse versies van de OoitSenten van LEGO. De stickers heb ik in Amerika besteld bij een LEGO fanaat die zelf ook LEGO poppetjes 'customized' (ik weet hier nog niet echt een goed Nederlands woord voor). De resultaten zijn echt verbluffend! Zo gedetailleerd en helder van kleur, dat mijn eerdere versies erbij verbleken. De stickers zijn geprint op flinterdunne stickervellen en gecoat met een beschermende laag met UV-filter. Hierdoor zijn ze speel-bestendig en blijven de kleuren lang mooi. Ik heb nu de eerste 6 setjes van alle coupures beschikbaar, als je mij je adresgegevens stuurt, dan stuur ik een setje op.
Op de overige foto's presenteert een LEGOoiter de eerdere water-slide decal geprinte versies. Dat is een techniek die veel in modelbouw wordt gebruikt. Je print op transferpapier, je spuit er een coating overheen (blanke lak) en als je dat dan in het water legt, komt de print los. Die kun je vervolgens op elk glad oppervlak plakken. Deze methode is veel arbeidsintensiever en wat mij betreft laat het resultaat te wensen over. Zeker als je het vergelijkt met de stickers.
Hopelijk kun je hier iets mee voor Ooitgetekend?

Groeten,
Paul
P@u! +ox









......bij deze Paul, met mijn welgemeende complimenten.

zondag 3 mei 2009

Het Toernooi

Zoals gezegd was ik in oktober of november 1995 al begonnen met de voorbereidingen voor een nieuw project en een langgekoesterde wens van Marc, n.l. een prentenboek/voorleesboek, waarin Graniet een hoofdrol had. Het kreeg de werktitel "Het Toernooi" mee.
Omdat er nog geen definitieve versie van het manuscript voorhanden was, moest ik het doen met een eerste, voorlopige versie.
Ik had er erg veel zin in, dus om me het verhaal eigen te maken en een goede vorm te vinden maakte ik allereerst een groot aantal schetsen. Ik kon toen nog niet bevroeden dat dit hele project zo'n twee jaar in beslag zou gaan nemen.
Maar goed, het begon met de schetsen voor een titel-illustratie.



Deze schets beviel mij zó goed, dat ik besloot hem uit te gaan werken zonder verdere goedkeuring van Marjan af te wachten.
Omdat ik al jaren een passie heb voor middeleeuwse manuscripten besloot ik een stijl toe te passen die in die tijd gebruikelijk was en waarvan ik dacht dat die goed zou aansluiten bij het algehele concept van het Land van Ooit. De blaadjes van de ranken, alsmede het dekkleed van het paard voerde ik namelijk uit in bladgoud, waarbij ik eerst de blaadjes opgehoogd had met gesso (een soort ongebluste kalk), waardoor de blaadjes reliëf kregen.
Ik was met deze uitvoering zeer ingenomen - en nog steeds trouwens - maar toen Marjan de tekening onder ogen kreeg, was haar eerste reactie dat de tekst onleesbaar was; het ging dan met name om de letter "T" van Toernooi.
Ik was het niet met haar eens, maar hoe dan ook, deze illustratie is nooit gebruikt - wat ik natuurlijk erg jammer vind - en het origineel heb ik ook nooit meer gezien. Ik heb er alleen nog maar een dia van.


Marc voerde in het verhaal naast de bestaande, ook een aantal nieuwe personages op, die van een gepast uiterlijk moesten worden voorzien. Aan de hand van de - in deze eerste versie van het manuscript nog uitgebreide - beschrijvingen van Marc liet ik in deze schetsen mijn fantasie met veel plezier de vrije loop. Marc's beschrijvingen gaven mij de mogelijkheid naar hartelust te associëren, wat het proces van illustreren zo aantrekkelijk maakt.
Zo was daar Lapis Lazula, een oogverblindende ridder uit een land aan de oceaan, voor zover ik mij kan herinneren, want de eerste versies van het manuscript zijn niet bewaard gebleven.



Engerlingen en slechteriken waren vanzelfsprekend het meest bevredigend om te illustreren. Gorol de Gore met haar uit zijn Ore was er zo eentje. Alleen zijn naam al vond ik destijds hilarisch. Overigens werd zijn naam later veranderd in Grootoor de Gore enz. Hij reed op een dromedaris, waardoor hij van mij een ietwat mongolide uiterlijk kreeg. Natuurlijk weet ik ook wel dat ze in Mongolië op kamelen rijden en niet op dromedarissen, maar toch had ik die associatie, hoewel dat in de eerste schetsen nog niet helemaal duidelijk was.




Een heel bijzonder exemplaar was de Drochtpoot. Ik kan me herinneren dat in het oorspronkelijke manuscript de Drochtpoot beschreven werd als een nogal gedrochtelijke verschijning die een uur in de wind stonk, doorlopend obscene gebaren maakte, zulke lange benen had dat hij met zijn paard Woest mee kon lopen en vóór het toernooi overal opkalkte dat hij zou gaan winnen.




Sterk de Ridderman was volgens mij al wel een bestaand personage, maar ik had hem nog nooit getekend. Wel bestond er een poster van mijn eerste Ooitridder met het onderschrift "Sterk de Ridderman uit het Land van Ooit".



Voor dit doel echter, besloot ik een nieuwe versie te bedenken.



Ook Takkar was een karakter dat al eens eerder voorbij was gekomen. In de vroege geschiedenis van Ooit had ik hem al eens getekend, maar toen in de veronderstelling dat ik Rak de Reiger aan het vormgeven was. Daarover is meer te lezen in een eerdere post:
http://ooitgetekend.blogspot.com/2008/05/ansichtkaarten.html
Voor deze Takkar liet ik mij wel weer inspireren door de schetsen die ik toen al maakte en die ik hier nogmaals laat zien.





Maar dit is min of meer de Takkar met zijn schurftige paard Ruig, die ik voor Het Toernooi in gedachten had.


Stor de Bostor was een dankbaar onderwerp, omdat ik daarmee vele kanten opkon. Mestkevers, vliegende herten, paddestoelen, zwammen, elfenbankjes, en van allerlei diende zich aan.



Ik wist toen nog niet dat er al een kostuum van Stor bestond, dus het lag voor de hand dat ik dat kostuum als uitgangspunt nam. Dat resulteerde in onderstaande hoofdtooi en kraag. Toch vond ik het nodig om hem daarnaast van een toepasselijk harnas te voorzien.


Zijn paard heette Roof en zijn linkervoet was pikzwart.



Rak was - en is nog steeds - mijn favoriete personage. Ook al was Rak allang een gevestigd bewoner van Ooit, ik vond het heerlijk om met hem aan de slag te gaan en een variatie te bedenken op zijn uiterlijk. En zijn rijdier Troe de Bionische Vechtstier was natuurlijk sowieso geweldig om vorm te geven. Oordeel zelf.




Ik vond dat Rak een zwaard verdiende dat bij hem paste.



In Troe zat in eerste instantie misschien iets teveel bioniek.......


.....maar de vorm die ik vond was volgens Marc en Marjan voldoende woest om te kunnen overtuigen.


En Graniet en Kos kennen we natuurlijk allemaal. Die had ik al zó vaak getekend, dat ik ze gewoon kon dromen.


De uitdaging bij Graniet zat 'm in zijn attributen; zijn zwaard Kraspach, zijn helm en zijn schild.


Het personage waar het in het Toernooi allemaal om ging was Snip Snap Lieve, de Freule van de Rode Loper. Een voor mij op dat moment volslagen onbekende dame, die zich voortbewoog staande op en door middel van een loper die zich voor haar uit ontrolde en zich achter haar vliegensvlug weer oprolde en waarmee ze zich razendsnel kon verplaatsen. Een originele gedachte van Marc, die ik in eerste instantie ingewikkeld vond om te visualiseren.



En als laatste verloor ik mezelf in het bedenken van allerhande tekeningetjes, vrijuit associërend op de eigenschappen en attributen van de diverse personages, met de bedoeling om deze illustraties te gebruiken voor de schutbladen van het boek, alsook als hoofdstukopening of -sluiting of als kleine icoonachtige versieringen doorheen de tekst. In de volgende post kom ik daar op terug.





Voor zover de eerste fase van dit project. Wordt spoedig vervolgd!